Boğazın Anahtarı: Bigalı Kalesi

Bigalı Kalesi, Çanakkale Boğazı’nın Avrupa yakasında yer alan Osmanlı dönemi kalelerden biridir. Gelibolu – Eceabat yolu üzerinde, Eceabat merkeze yaklaşık 6 km. mesafede, yol ile sahil arasında ve Nara Burnu’nun tam karşısında yer almaktadır. Günümüzde oldukça harap durumda olup, çok ciddi bir onarıma muhtaçtır.

Amiral John Duck Worth komutasındaki İngiliz donanmasının, 19 Şubat 1807’de herhangi bir direniş görmeden Çanakkale Boğazı’nı geçmesi sonrasında boğaz savunmasını güçlendirmek için ilave tedbirler alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Bu kapsamda 1807 yılında Sultan III.Selim döneminde, yapılacak işleri düzenlemek üzere Fransız Mühendis Juchercau de Saint Denys getirtilir. Adı geçen kişinin önermesi üzerine Çanakkale Boğazı sahillerine yeni istihkamlar yaptırılmasına karar verilir.


Bu karar doğrultusunda, boğazın en dar mevkii olan Çanakkale – Kilitbahir hattı ile Nara Burnu – Bigalı hatta arasında savunmanın güçlendirilmesi kararlaştırılır. Böylece Anadolu sahillerinde Nara ve Köse Burnu kaleleri, Rumeli sahillerinde ise bunların tam karşısında yer alacak şekilde Bigalı ve Çamburnu kaleleri yaptırılmıştır.

Kalelerin inşaatına eşzamanlı olarak 1807 yılı sonlarında başlanır. Ancak inşaat süreci, özellikle iç karışıklıklar nedeniyle uzamış ve bu kaleler, Sultan II.Mahmut döneminde, 1822 yılında tamamlanmıştır. Bigalı Kalesi, hemen karşı kıyıdaki Nara Burnu üzerinde yer alan Nara Kalesi ile birlikte, Çanakkale Boğazı’nın Marmara Denizi doğrultusundaki son savunma istihkamlarını oluşturmuştur.

Bigalı Kalesi, Çanakkale Muharebeleri sırasında, “3.Kolordu Esliha ( Silah) Tamirhanesi” olarak da kullanılmıştır. Bu durumu belgeleyen fotoğrafta, 3.Kolordu Komutanı Esat Paşa ve yanında bulunanlar Bigalı Kalesi’nin  kuzeydoğu yönüne bakan kapısı önünde görülmektedir.


Bigalı Kalesi, 14 Kasım 1980 tarihinde Kültür Bakanlığı tarafından “arkeolojik sit alanı” olarak tescil edilmiş olmasına rağmen, 2008 yılında Eceabat Kaymakamlığı tarafından yapılan temizleme çalışması haricinde herhangi bir bakım ve onarım görmemiştir.

Daha detaylı bilgi ve anlatım için Çanakkale şehitlik turu'na katılmanızı tavsiye ederiz.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Alçıtepe (Kirte) Çıkarması

Ertuğrul Koyu Çıkarması

Çanakkalede Nerede Kalınır